CAGR nedir, ne işe yarar?
CAGR (Compound Annual Growth Rate), Türkçesiyle yıllık bileşik büyüme oranı, bir değerin belirli bir sürede her yıl ortalama yüzde kaç büyüdüğünü gösterir. Yıllar içinde inişli çıkışlı bir seyir izleyen büyümeyi, sanki her yıl aynı oranla büyümüş gibi tek bir orana indirger.
CAGR, iş dünyasında ve yatırımda en çok kullanılan karşılaştırma ölçülerinden biridir:
- Şirket cirosu: Bir işletmenin 5 yılda cirosunu yılda ortalama ne kadar büyüttüğünü görmek.
- Yatırım performansı: Bir fonun, hissenin veya gayrimenkulün yıllık ortalama getirisini hesaplamak.
- Pazar büyüklüğü: Sektör raporlarında geçen "pazar yılda %12 büyüyor" ifadesini anlamak ve doğrulamak.
- Nüfus ve kullanıcı sayısı: Bir şehrin nüfusunun veya bir uygulamanın kullanıcı sayısının büyüme hızını ölçmek.
CAGR nasıl hesaplanır?
CAGR = (Bitiş değeri ÷ Başlangıç değeri)1 ÷ yıl sayısı − 1Bitiş değeri başlangıç değerine bölünür, sonucun yıl sayısına göre kökü alınır (1 ÷ yıl kuvveti) ve 1 çıkarılır. Sonuç 100 ile çarpılarak yüzdeye çevrilir. Süre tam yıl olmak zorunda değildir; 2,5 yıl gibi değerler de kullanılabilir.
Örnek hesaplama
Bir işletmenin cirosu 5 yılda 100.000 TL'den 200.000 TL'ye çıkmış olsun:
- Büyüme katı: 200.000 ÷ 100.000 = 2
- CAGR: 21/5 − 1 = 1,1487 − 1 = %14,87
- Toplam büyüme %100'dür, ama yıllık basit ortalama olan %20 yanıltıcıdır. Ciro her yıl %20 büyüseydi 5 yıl sonra yaklaşık 248.832 TL olurdu.
- Aynı hızla bir yıl daha büyürse ciro yaklaşık 229.739,71 TL olur.
Değerin kaç yılda ikiye katlanacağı
| Yıllık büyüme (CAGR) | İkiye katlanma süresi |
|---|---|
| %5 | yaklaşık 14,2 yıl |
| %10 | yaklaşık 7,3 yıl |
| %14,87 | 5 yıl |
| %20 | yaklaşık 3,8 yıl |
| %40 | yaklaşık 2,1 yıl |
Pratik kural ("72 kuralı"): 72'yi yıllık büyüme oranına bölerseniz yaklaşık ikiye katlanma süresini bulursunuz. %10 için 72 ÷ 10 ≈ 7,2 yıl.
Dikkat edilmesi gerekenler
- CAGR ara dalgalanmaları göstermez: Bir yatırım bir yıl %50 düşüp sonra toparlanmış olabilir; CAGR yalnızca başlangıç ve bitişe bakar.
- Enflasyonu ayırın: TL bazında hesaplanan CAGR enflasyonu da içerir. Gerçek büyümeyi görmek için sonucu reel getiri hesaplama aracıyla enflasyondan arındırın.
- Ara para girişleri: Dönem içinde ek yatırım yapıldıysa CAGR getiriyi olduğundan yüksek gösterir; bu durumda her girişi ayrı değerlendirmek gerekir.
Belirli bir oranla paranın nasıl büyüyeceğini görmek için bileşik faiz hesaplama, bir yatırımın toplam kazancını ölçmek için yatırım getirisi (ROI) hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Bu araç yatırım tavsiyesi değildir.