Yatırım getirisi (ROI) nedir, ne işe yarar?
ROI (Return on Investment, yatırım getirisi), bir yatırımdan elde edilen net kazancın yatırılan tutara oranıdır. Farklı büyüklükteki yatırımların verimliliğini tek bir yüzdeyle karşılaştırmanın en basit yoludur. Bireysel yatırımcılar kadar işletmeler de reklam, ekipman veya proje harcamalarının karşılığını ölçmek için ROI kullanır.
- Bireysel yatırımlar: Ev, arsa, araç veya hisse senedinden ne kadar kazandığınızı yüzde olarak görmek.
- İşletme harcamaları: Yeni bir makine veya yazılımın kendini ne ölçüde amorti ettiğini ölçmek.
- Dijital pazarlama: Reklam harcamasına karşılık elde edilen satışın getirisini hesaplamak.
- Karşılaştırma: Farklı sürelerdeki yatırımları yıllık bileşik getiriyle aynı ölçüye getirmek.
Yatırım getirisi (ROI) nasıl hesaplanır?
ROI = (Son değer − Maliyet) ÷ Maliyet × 100Maliyet, yatırım için yapılan tüm harcamaların toplamıdır. Son değer ise yatırımın satış veya bugünkü değerine, süre boyunca elde edilen kira, temettü gibi gelirlerin eklenmesiyle bulunur.
Örnek hesaplama
10.000 TL'lik yatırım 15.000 TL'ye ulaştıysa net kazanç 5.000 TL, ROI = 5.000 ÷ 10.000 × 100 = %50 olur.
Süreyi hesaba katmak: yıllık getiri
%50 getiri 1 yılda elde edildiyse çok iyi, 10 yılda elde edildiyse oldukça düşüktür. Bu yüzden süre girildiğinde araç yıllık ortalama (bileşik) getiriyi de gösterir:
Yıllık getiri = (Son değer ÷ Maliyet)1/yıl − 1Aynı %50 getiri 2 yılda elde edildiyse yıllık ortalama getiri yaklaşık %22,47'dir. Bu hesap için yıllık bileşik büyüme oranı (CAGR) aracını da kullanabilirsiniz.
Aynı ROI, farklı sürede: yıllık getiri tablosu
| Toplam ROI | 1 yılda | 2 yılda | 5 yılda |
|---|---|---|---|
| %25 | %25,00 | %11,80 | %4,56 |
| %50 | %50,00 | %22,47 | %8,45 |
| %100 | %100,00 | %41,42 | %14,87 |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Maliyete komisyon, vergi, bakım gibi tüm giderleri; son değere de kira, temettü gibi tüm gelirleri ekleyin. Bunları eksik bırakmak ROI'yi olduğundan yüksek gösterir.
- Kira geliri getiren bir gayrimenkul için kira getirisi hesaplama aracı amortisman süresini de verir.
- Yüksek enflasyon dönemlerinde nominal getiri yanıltıcı olabilir. Satın alma gücündeki gerçek artışı görmek için reel getiri hesaplama aracını kullanın.
Bu araç yalnızca matematiksel hesap yapar, yatırım tavsiyesi değildir.