Oran Orantı Hesaplama: Doğru ve Ters Orantı

Bildiğiniz üç değeri girip orantı türünü seçin; bilinmeyen dördüncü değer (X) çözüm adımıyla birlikte anında bulunur.

Sonuç siz yazdıkça güncellenir
X (C'nin karşılığı)100
ÇözümX = 60 × 5 ÷ 3
Oran (B ÷ A)20

Oran orantı nedir, ne işe yarar?

Oran, iki çokluğun birbirine bölümüdür; orantı ise iki oranın birbirine eşit olmasıdır. "3 kg elma 60 TL ise 5 kg elma kaç TL?" gibi sorular, üç değeri bilinen ve dördüncüsü aranan orantı problemleridir. Bu yönteme halk arasında üçlü kural da denir.

Oran orantı, matematiğin gündelik hayatta en çok kullanılan konularından biridir:

Oran orantı nasıl çözülür?

"A'ya karşılık B ise C'ye karşılık kaç?" sorusu orantı problemidir. Önce iki büyüklük arasındaki ilişkinin doğru mu ters mi olduğuna karar verilir.

Doğru orantı

Bir büyüklük artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa doğru orantı vardır. Bölümleri sabittir.

A ÷ B = C ÷ X  →  X = B × C ÷ A

Örnek: 3 kg elma 60 TL ise 5 kg elma kaç TL? X = 60 × 5 ÷ 3 = 100 TL.

Ters orantı

Bir büyüklük artarken diğeri azalıyorsa ters orantı vardır. Çarpımları sabittir.

A × B = C × X  →  X = A × B ÷ C

Örnek: 4 işçi bir işi 12 günde bitiriyorsa 6 işçi kaç günde bitirir? X = 4 × 12 ÷ 6 = 8 gün.

Hangisi olduğunu nasıl anlarım?

DurumTür
Ürün miktarı – toplam fiyatDoğru
Yol – harcanan yakıtDoğru
Hız – varış süresi (aynı yol)Ters
İşçi sayısı – işin bitme süresiTers
Musluk sayısı – havuzun dolma süresiTers

Yüzde problemleri de bir tür doğru orantıdır; onlar için yüzde hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Yemek tariflerini kişi sayısına göre uyarlamak için tarif porsiyon hesaplama, hız ve süre problemleri için hız mesafe zaman hesaplama, hangi ürünün daha ucuz olduğunu görmek için birim fiyat karşılaştırma aracını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Doğru orantı nasıl hesaplanır?

B ile C çarpılıp A'ya bölünür. Örneğin 3 kalem 45 TL ise 7 kalem 45 × 7 ÷ 3 = 105 TL'dir.

Ters orantı nasıl hesaplanır?

A ile B çarpılıp C'ye bölünür. Örneğin saatte 60 km hızla 5 saatte gidilen yol, saatte 100 km hızla 60 × 5 ÷ 100 = 3 saatte gidilir.

İçler dışlar çarpımı nedir?

A/B = C/X biçimindeki orantıda dışlar (A ve X) çarpımı içler (B ve C) çarpımına eşittir: A × X = B × C. Bilinmeyen buradan çekilerek bulunur.

Doğru orantı ile ters orantı nasıl ayırt edilir?

Biri artarken diğeri de artıyorsa doğru orantı, biri artarken diğeri azalıyorsa ters orantı vardır. Miktar ve fiyat doğru, işçi sayısı ve süre ters orantılıdır.

Üçlü kural ne demek?

Üçlü kural, üç değeri bilinen bir orantıda dördüncü değeri bulma yöntemidir. Doğru ve ters orantı problemlerinin günlük dildeki adıdır.

Oran ile orantı arasındaki fark nedir?

Oran iki çokluğun bölümüdür, örneğin 3/60. Orantı ise iki oranın eşitliğidir, örneğin 3/60 = 5/100.

Son güncelleme: · Tüm matematik hesaplamaları →