Heron formülü nedir, ne işe yarar?
Heron formülü, yalnızca üç kenar uzunluğu bilinen bir üçgenin alanını, yüksekliği ölçmeye gerek kalmadan hesaplamayı sağlar. Adını İskenderiyeli matematikçi Heron'dan alır. Taban ve yüksekliği bilinmeyen, ama kenarları mezurayla kolayca ölçülebilen arazi ve parsellerde çok kullanışlıdır.
- Arsa ve tarla ölçümü: Üçgen biçimli bir parselin veya bir çokgeni üçgenlere bölerek toplam alanın bulunması.
- İnşaat ve tadilat: Eğimli çatı yüzeyi, üçgen duvar veya alınlık alanının hesaplanması.
- Öğrenciler: Geometri derslerinde, TYT-AYT'de kenarları verilen üçgen sorularının kontrolü.
- Hobi ve el işi: Üçgen kumaş, cam veya ahşap parçaların malzeme hesabı.
Heron formülüyle üçgenin alanı nasıl hesaplanır?
u = (a + b + c) ÷ 2 (yarı çevre) Alan = √[ u × (u − a) × (u − b) × (u − c) ]Araç ayrıca kosinüs teoremiyle iç açıları (cos α = (b² + c² − a²) ÷ 2bc) ve alanı kullanarak her kenara ait yüksekliği (h = 2 × Alan ÷ kenar) hesaplar.
Örnek hesaplama
Kenarları 3, 4 ve 5 metre olan bir üçgen:
- Yarı çevre u = (3 + 4 + 5) ÷ 2 = 6
- Alan = √(6 × 3 × 2 × 1) = √36 = 6 m²
- Açılar ≈ 36,87°, 53,13° ve 90°; yani bu bir dik üçgendir.
Kenarları 13, 14 ve 15 m olan bir arsa için u = 21 ve alan = √(21 × 8 × 7 × 6) = √7056 = 84 m² bulunur.
Üçgen türleri
| Ölçüt | Tür | Koşul |
|---|---|---|
| Kenar | Eşkenar | Üç kenar eşit, her açı 60° |
| Kenar | İkizkenar | İki kenar eşit |
| Kenar | Çeşitkenar | Üç kenar farklı |
| Açı | Dar açılı | Tüm açılar 90°'den küçük |
| Açı | Dik | Bir açı tam 90° |
| Açı | Geniş açılı | Bir açı 90°'den büyük |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Üçgen eşitsizliği: Herhangi iki kenarın toplamı üçüncü kenardan büyük olmalıdır. 2, 3 ve 6 gibi kenarlarla üçgen oluşmaz; araç bu durumda uyarı verir.
- Üç kenarı aynı birimle girin. Sonuçtaki alan o birimin karesidir (m girerseniz m²).
- Arazilerde kenarlar arasında küçük ölçüm hataları alanı belirgin şekilde değiştirebilir, özellikle çok basık üçgenlerde. Resmi işlemler için tapu ve kadastro kayıtları esas alınır.
- Taban ve yüksekliği zaten biliyorsanız alan = taban × yükseklik ÷ 2 formülü daha pratiktir.
Düzensiz arsa alanı Heron formülüyle nasıl bulunur?
Dört kenarlı veya daha fazla köşeli düzensiz bir arsanın alanı, köşegenler çizilerek üçgenlere bölünüp hesaplanabilir. Örneğin dörtgen bir tarlanın dört kenarı ve bir köşegeni ölçülürse iki üçgen elde edilir; her birinin alanı Heron formülüyle bulunur ve toplanır. Bu yöntem, yalnızca şerit metreyle yapılan ölçümlerde açı ölçmeye gerek bırakmaz.
Köşegen ölçümü yanlış yapılırsa alan da hatalı çıkar. Mümkünse iki farklı köşegenle hesap yapıp sonuçları karşılaştırın; aralarında büyük fark varsa ölçümleri tekrarlayın. Dönüm ve metrekare çevirisi için 1 dönüm = 1.000 m² olduğunu hatırlayın.
Taban-yükseklikle üçgen ya da kare, daire, yamuk alanı için alan hesaplama, dik üçgende eksik kenar için dik üçgen ve Pisagor hesaplama, açıların sinüs ve kosinüs değerleri için trigonometri hesaplama aracını kullanabilirsiniz.