Dik üçgen hesaplama nedir, ne işe yarar?
Dik üçgen, bir açısı tam 90° olan üçgendir. 90°'lik açının karşısındaki en uzun kenara hipotenüs, diğer iki kenara dik kenar denir. İki kenarı bilinen bir dik üçgenin üçüncü kenarı, Pisagor teoremiyle kesin olarak bulunur. Bu hesap okul matematiğinin yanında inşaat, marangozluk ve günlük ölçümlerde sık kullanılır.
- Merdiven ve rampa: Duvara dayanan merdivenin boyu veya rampanın eğik uzunluğu.
- Ekran boyutu: En ve boyu bilinen bir televizyonun köşegeni (inç ölçüsü bu köşegendir).
- Arsa ve oda köşegeni: Dikdörtgen bir alanın çapraz uzunluğunu bulmak, köşelerin gönyede olup olmadığını kontrol etmek.
- Çatı eğimi: Mertek uzunluğunu yükseklik ve yatay mesafeden hesaplamak.
- Ödev ve sınav: Pisagor ve trigonometri sorularının sonucunu kontrol etmek.
Hipotenüs nasıl hesaplanır? Pisagor teoremi
Dik üçgende dik kenarların karelerinin toplamı, hipotenüsün karesine eşittir.
a² + b² = c²- Hipotenüs: c = √(a² + b²)
- Dik kenar: b = √(c² − a²)
- Alan: (a × b) ÷ 2 · Çevre: a + b + c
Açılar trigonometriyle bulunur: a kenarının karşısındaki açı = arctan(a ÷ b). İki dar açının toplamı her zaman 90°'dir.
Örnek hesaplama
- Dik kenarları 3 ve 4 olan üçgenin hipotenüsü √(9 + 16) = 5'tir (3-4-5 üçgeni).
- Hipotenüsü 13, bir dik kenarı 5 olan üçgenin diğer dik kenarı √(169 − 25) = 12'dir.
Özel dik üçgenler
Kenarları tam sayı olan dik üçgenlere Pisagor üçlüleri denir: 3-4-5, 5-12-13, 8-15-17, 7-24-25. Bu üçlülerin katları (6-8-10, 9-12-15) da dik üçgendir. 30-60-90 üçgeninde kenarlar 1 : √3 : 2, ikizkenar dik üçgende 1 : 1 : √2 oranındadır.
Sık yapılan hatalar
- Hipotenüsü dik kenar sanmak: Hipotenüs her zaman en uzun kenardır ve 90°'lik açının karşısındadır. Dik kenar ararken hipotenüs, bilinen dik kenardan uzun olmalıdır.
- Kenarları toplamak: c = a + b değil, c = √(a² + b²)'dir. 3 ve 4 için sonuç 7 değil 5'tir.
- Farklı birim kullanmak: Bir kenarı cm, diğerini m girmek sonucu bozar.
Diğer şekillerin alanı için alan hesaplama, kök işlemleri için karekök hesaplama aracına bakabilirsiniz. Ekran ölçüsünü santimetreye çevirmek için inç cm çevirme sayfası işinize yarar.