EBOB ve EKOK nedir, ne işe yarar?
EBOB (en büyük ortak bölen), verilen sayıların hepsini kalansız bölen en büyük sayıdır. EKOK (en küçük ortak kat) ise verilen sayıların hepsinin katı olan en küçük pozitif sayıdır. Bu araç 2 ile 4 arasında sayının EBOB ve EKOK değerini bulur ve her sayının asal çarpanlarını göstererek çözümü kontrol etmenizi sağlar.
- Ortaokul ve LGS, YKS matematik sorularında sonucu kontrol etmek
- Kesirleri sadeleştirmek (EBOB) veya paydaları eşitlemek (EKOK)
- Eşit parçalara bölme problemlerini çözmek (ip, kumaş, arsa)
- Periyodik olayların ne zaman çakışacağını bulmak (otobüs, ilaç, nöbet saatleri)
EBOB ve EKOK nasıl hesaplanır?
En güvenilir yöntem asal çarpanlara ayırmadır. Her sayı asal çarpanlarına ayrılır, sonra:
- EBOB: Yalnızca ortak asal çarpanlar alınır, her biri en küçük üssüyle çarpılır.
- EKOK: Tüm asal çarpanlar alınır, her biri en büyük üssüyle çarpılır.
İki sayı için şu kural her zaman geçerlidir:
EBOB(a, b) × EKOK(a, b) = a × bÖrnek hesaplama: 12 ve 18
- 12 = 2² × 3, 18 = 2 × 3²
- EBOB = 2 × 3 = 6
- EKOK = 2² × 3² = 36
- Kontrol: 6 × 36 = 216 = 12 × 18
Örnek hesaplama: 24, 36 ve 60
- 24 = 2³ × 3, 36 = 2² × 3², 60 = 2² × 3 × 5
- EBOB = 2² × 3 = 12 (ortak çarpanlar 2 ve 3, en küçük üsleriyle)
- EKOK = 2³ × 3² × 5 = 360 (tüm çarpanlar, en büyük üsleriyle)
EBOB mu, EKOK mu? Problem türüne göre
| Soru ipucu | Kullanılacak | Örnek |
|---|---|---|
| "En büyük", "eşit parçalara", "en az sayıda" | EBOB | 12 m ve 18 m ip eşit ve en uzun parçalara kesilirse her parça 6 m olur |
| "En küçük", "birlikte", "yeniden aynı anda" | EKOK | 12 ve 18 dakikada bir kalkan iki otobüs 36 dakika sonra yine birlikte kalkar |
| Kesir sadeleştirme | EBOB | 18/24 kesrini EBOB = 6 ile sadeleştirince 3/4 |
| Payda eşitleme | EKOK | 1/12 + 1/18 için ortak payda 36 |
Sık yapılan hatalar
- EBOB ile EKOK'u karıştırmak: EBOB hiçbir zaman en küçük sayıdan büyük olamaz; EKOK hiçbir zaman en büyük sayıdan küçük olamaz.
- Üsleri yanlış seçmek: EBOB'da en küçük, EKOK'ta en büyük üs alınır.
- Aralarında asal sayıları unutmak: EBOB'u 1 olan sayıların EKOK'u çarpımlarına eşittir (8 ve 15 için EKOK 120).
Bir sayının asal olup olmadığını ve tüm bölenlerini görmek için asal sayı hesaplama, kesir işlemleri için kesir hesaplama, oran problemleri için oran orantı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.