Tarif porsiyon hesaplama nedir, ne işe yarar?
Yemek tarifleri genellikle 4 veya 6 kişilik verilir; ama sofraya oturacak kişi sayısı her zaman tarifle aynı değildir. Tarif porsiyon hesaplama, tarifteki tüm malzemeleri aynı oranda büyütüp küçülterek yemeğin lezzet dengesini korumanızı sağlar. Kafadan tahmin yerine oranla hesaplamak özellikle hamur işlerinde ve tatlılarda başarısızlığı önler.
- Misafir ve davet: 4 kişilik tarifi 10 kişilik sofraya uyarlamak.
- Tek veya iki kişilik yaşam: Büyük tarifleri küçültüp israfı azaltmak.
- Haftalık yemek hazırlığı (meal prep): Birkaç günlük porsiyonu tek seferde hesaplamak.
- Kafe ve catering: Ev tarifini toplu üretime ölçeklemek ve alışveriş listesini çıkarmak.
Tarif porsiyonu nasıl hesaplanır?
Tarifteki her malzeme, yeni kişi sayısının eski kişi sayısına oranı (çarpan) ile çarpılır.
Çarpan = Yeni kişi sayısı ÷ Tarifteki kişi sayısı Yeni miktar = Eski miktar × ÇarpanÖrnek hesaplama
4 kişilik bir tarifi 6 kişilik yapmak için çarpan 6 ÷ 4 = 1,5'tir. 500 g kıyma 750 g, 2 su bardağı pirinç 3 su bardağı olur. Aynı tarifi 2 kişiye indirmek için çarpan 0,5'tir: 250 g kıyma ve 1 su bardağı pirinç yeterlidir.
Mutfak ölçüleri tablosu (yaklaşık)
| Ölçü | Hacim | Un | Toz şeker |
|---|---|---|---|
| 1 su bardağı | 200 ml | ≈ 110–120 g | ≈ 170–180 g |
| 1 çay bardağı | 100 ml | ≈ 55–60 g | ≈ 85–90 g |
| 1 yemek kaşığı | 15 ml | ≈ 8–10 g | ≈ 12–15 g |
| 1 tatlı kaşığı | 10 ml | ≈ 5–6 g | ≈ 8–10 g |
| 1 çay kaşığı | 5 ml | ≈ 3 g | ≈ 4–5 g |
Kesirli sonuçları (ör. 1,5 su bardağı) yukarıdaki tabloyla kaşık ve bardak ölçülerine bölebilirsiniz. Ölçüler bardak tipine ve malzemenin sıkıştırılmasına göre değişir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Tuz ve baharat: Tarifi çok büyütürken baharatı önce çarpanın biraz altında ekleyip tadına bakarak tamamlayın.
- Kabartma tozu ve maya: Hamur işlerinde oranı korumak önemlidir; ancak kalıp boyutu değişirse pişme süresi de değişir.
- Pişirme süresi: Miktar artınca tencere veya fırın süresi doğrusal artmaz; kontrol ederek pişirin.
- Yumurta: Kesirli sonuçta (ör. 1,5 yumurta) yumurtayı çırpıp yarısını kullanabilirsiniz.
Bu hesaplama bir doğru orantıdır; farklı problemler için oran orantı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Yabancı tariflerdeki ons ve libre ölçülerini çevirmek için ons gram çevirme ve libre kg çevirme, sıcaklık için santigrat fahrenhayt çevirme sayfalarına bakın.