Watt amper çevirme nedir, ne işe yarar?
Watt (W) bir cihazın harcadığı gücü, amper (A) ise devreden geçen akımı gösterir. Cihaz etiketlerinde genellikle watt yazar; sigorta, kablo kesiti ve priz seçiminde ise amper önemlidir. Watt amper çevirme, bu iki değer arasında köprü kurar.
- Bir fırın, su ısıtıcı veya klimanın kaç amper çekeceğini öğrenmek
- Aynı prize bağlanacak cihazların toplam akımının sigortayı aşıp aşmayacağını kontrol etmek
- Jeneratör, UPS veya inverter seçerken gereken gücü belirlemek
- Atölyedeki üç fazlı motorların çektiği akımı hesaplamak
Watt amper nasıl hesaplanır?
Tek fazlı devrelerde (ev prizleri):
I = P ÷ (V × cos φ) P = V × I × cos φÜç fazlı devrelerde:
I = P ÷ (√3 × V × cos φ) P = √3 × V × I × cos φBurada V gerilim, cos φ güç faktörüdür. Rezistanslı cihazlarda (ısıtıcı, kettle, ütü) güç faktörü 1 kabul edilir. Motorlu cihazlarda genellikle 0,8–0,9 arasındadır. Gerilim alanını boş bırakırsanız tek faz için 220 V, üç faz için 380 V kullanılır.
Örnek hesaplama
- Tek faz: 2.200 W'lık bir su ısıtıcı, 220 V ve cos φ = 1 ile 2.200 ÷ 220 = 10 A çeker.
- Üç faz: 10.000 W'lık bir motor, 380 V ve cos φ = 0,9 ile 10.000 ÷ (1,732 × 380 × 0,9) ≈ 16,88 A çeker.
Yaygın ev cihazlarının yaklaşık akımı (220 V)
| Cihaz | Güç | Akım |
|---|---|---|
| LED ampul | 10 W | 0,05 A |
| Televizyon | 110 W | 0,5 A |
| Saç kurutma makinesi | 1.760 W | 8 A |
| Su ısıtıcı | 2.200 W | 10 A |
| Ankastre fırın | 3.300 W | 15 A |
Sigorta ve kablo seçiminde amperin önemi
Evlerde priz hatları genellikle 16 A, aydınlatma hatları ise 10 A sigorta ile korunur. Aynı hatta çalışan cihazların toplam akımı sigorta değerine yaklaştığında sigorta atar. Örneğin aynı prize bağlı 2.200 W'lık bir su ısıtıcı (10 A) ile 1.760 W'lık bir saç kurutma makinesi (8 A) toplam 18 A çeker ve 16 A sigortayı attırır. Watt amper çevirme, hangi cihazların aynı anda çalıştırılabileceğini önceden görmenizi sağlar.
Kablo kesiti de taşınacak akıma göre seçilir. Kesiti yetersiz kablo ısınır ve yangın riski oluşturur. Bu yüzden fırın, ocak ve klima gibi yüksek güçlü cihazlar için çoğu zaman ayrı bir hat ve uygun kesitli kablo çekilir. Hesapladığınız akım değeri, elektrikçiyle konuşurken doğru bilgi vermenize yardımcı olur.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Türkiye'de şebeke gerilimi standart olarak 230 V / 400 V'tur; günlük kullanımda 220 V / 380 V değerleri de yaygındır. Fark sonucu yaklaşık %4 değiştirir.
- Motorlu cihazlar ilk çalışırken etikettekinin birkaç katı akım çekebilir.
- Sigorta ve kablo seçimi yalnızca bu hesaba göre yapılmamalıdır; kablo uzunluğu ve döşeme şekli de önemlidir.
Direnç üzerinden akım bulmak için Ohm kanunu hesaplama, cihazın aylık maliyeti için elektrik tüketimi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Güvenlik notu: Sigorta, kablo ve pano seçimi gibi tesisat işleri için mutlaka yetkili bir elektrikçiye başvurun.