KDV nedir, KDV hesaplama ne işe yarar?
Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında fiyatın üzerine eklenen ve sonunda tüketicinin ödediği bir vergidir. Satıcı KDV'yi müşteriden tahsil eder ve devlete öder. Türkiye'de genel KDV oranı %20'dir; bazı temel gıda, kitap ve sağlık ürünleri gibi kalemlerde %10 veya %1 indirimli oranlar uygulanır.
KDV hesaplama aracı hem işletmelerin hem de bireylerin sık kullandığı bir araçtır:
- Fatura kesmek: Hizmet bedelinize KDV ekleyerek faturadaki toplam tutarı bulmak.
- Fiyat teklifi vermek: Müşteriye "KDV hariç" ve "KDV dahil" fiyatı birlikte sunmak.
- Fiş ve fatura kontrolü: KDV dahil bir fiyatın içindeki vergi tutarını ayırmak.
- Maliyet hesabı: E-ticaret ve perakendede ürünün KDV hariç maliyetini bulup kâr marjını doğru hesaplamak.
KDV nasıl hesaplanır?
KDV hariç tutara KDV eklemek
KDV = Tutar × Oran | Toplam = Tutar × (1 + Oran)Örnek: 1.000 TL'lik bir hizmete %20 KDV eklenirse KDV 200 TL, toplam 1.200 TL olur.
KDV dahil tutardan KDV ayırmak (iç yüzde)
KDV hariç = Toplam ÷ (1 + Oran) | KDV = Toplam − KDV hariçÖrnek: 1.200 TL'lik KDV dahil fiyatta KDV hariç tutar 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL, KDV ise 200 TL'dir.
Örnek hesaplama
Bir grafik tasarımcı müşterisine 15.000 TL + KDV fiyat verdi. %20 KDV ile:
- KDV: 15.000 × 0,20 = 3.000 TL
- Fatura toplamı: 15.000 + 3.000 = 18.000 TL
Aynı müşteri 18.000 TL'lik KDV dahil faturadaki vergiyi bulmak isterse 18.000 ÷ 1,20 = 15.000 TL hesaplar; aradaki 3.000 TL KDV'dir.
KDV oranları ve katsayılar
| Oran | Nerelerde uygulanır (örnek) | KDV dahil fiyattan ayırmak için böl | KDV hariç fiyata eklemek için çarp |
|---|---|---|---|
| %20 | Genel oran: çoğu mal ve hizmet | 1,20 | 1,20 |
| %10 | Bazı gıda ürünleri ve hizmetler | 1,10 | 1,10 |
| %1 | Bazı temel gıda ürünleri | 1,01 | 1,01 |
Sık yapılan hatalar
- KDV dahil fiyatın %20'sini almak: 1.200 TL'nin %20'si 240 TL'dir, ama bu fiyattaki KDV 200 TL'dir. KDV dahil fiyattaki vergi payı oran ÷ (1 + oran) kadardır; %20 için bu yaklaşık %16,67'dir.
- Yanlış oran seçmek: Ürününüze hangi oranın uygulandığını Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) güncel KDV oran listelerinden veya mali müşavirinizden kontrol edin.
- Tevkifatı unutmak: Bazı hizmetlerde KDV'nin bir kısmını alıcı öder. Bu durumda KDV tevkifatı hesaplama aracını kullanın.
Not: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; oranlar 3065 sayılı KDV Kanunu ve ilgili Cumhurbaşkanı kararlarına göre belirlenir. Serbest meslek faturası kesiyorsanız serbest meslek makbuzu hesaplama, satış fiyatınızı belirlemek için kâr marjı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.