Kâr marjı nedir, ne işe yarar?
Kâr marjı, satış fiyatının yüzde kaçının kâr olarak kaldığını gösteren orandır. Bir ürünün ya da işletmenin ne kadar kârlı olduğunu ölçmenin en temel yoludur. Fiyat belirlerken, indirim yaparken ya da tedarikçi değiştirirken kâr marjını bilmek, zarar etmeden rekabet etmenizi sağlar.
- Fiyatlandırma: Hedeflediğiniz marja ulaşmak için ürünü kaça satmanız gerektiğini bulmak
- İndirim kararları: Kampanyada yapılacak indirimin kârı ne kadar eriteceğini görmek
- E-ticaret ve pazaryeri: Komisyon ve kargo sonrası gerçekten ne kadar kazandığınızı kontrol etmek
- Ürün karşılaştırması: Hangi ürünün daha kârlı olduğunu yüzde üzerinden kıyaslamak
Kâr marjı nasıl hesaplanır?
Kâr = Satış fiyatı − Maliyet Kâr marjı (%) = Kâr ÷ Satış fiyatı × 100 Kâr oranı / markup (%) = Kâr ÷ Maliyet × 100 Hedef marj için satış fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Hedef marj ÷ 100)Örnek hesaplama
Maliyeti 400 TL olan bir ürün 600 TL'ye satılıyor:
- Kâr: 600 − 400 = 200 TL
- Kâr marjı: 200 ÷ 600 × 100 ≈ %33,3
- Kâr oranı (markup): 200 ÷ 400 × 100 = %50
- %35 kâr marjı hedefleniyorsa satış fiyatı: 400 ÷ 0,65 ≈ 615,38 TL
Kâr marjı ile kâr oranı (markup) farkı
En sık karıştırılan konu budur. Kâr marjı satış fiyatına, kâr oranı maliyete göre hesaplanır. Aynı kâr için kâr oranı her zaman kâr marjından büyüktür.
| Maliyete eklenen kâr oranı | Karşılık gelen kâr marjı |
|---|---|
| %20 | %16,7 |
| %25 | %20 |
| %50 | %33,3 |
| %100 | %50 |
| %200 | %66,7 |
Sık yapılan hatalar
- Maliyete %30 ekleyip %30 marj sanmak: 100 TL maliyete %30 eklenirse fiyat 130 TL, marj ise yalnızca %23'tür.
- Gizli maliyetleri unutmak: Kargo, ambalaj, pazaryeri komisyonu ve ödeme komisyonu maliyete eklenmezse gerçek marj olduğundan yüksek görünür.
- KDV'yi karıştırmak: Marjı KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplayın; KDV dahil satış fiyatı kullanılırsa marj şişer.
- %100 marj beklemek: Kâr marjı satış fiyatına göre hesaplandığı için %100'e ulaşamaz; bu ancak maliyet sıfır olsaydı mümkün olurdu.
KDV'yi ayırmak için KDV hesaplama, komisyon ve kargo dahil fiyat belirlemek için pazaryeri satış fiyatı hesaplama, zarar etmemek için gereken satış adedini bulmak için başabaş noktası hesaplama aracını kullanabilirsiniz.