Aritmetik Dizi Hesaplama: n. Terim ve Toplam

Aritmetik dizinin ilk terimini, ortak farkını ve terim sayısını girin; n. terim ve toplam anında hesaplanır.

Sonuç siz yazdıkça güncellenir
10. terim (aₙ)39
İlk 10 terimin toplamı (Sₙ)210
İlk terimler3, 7, 11, 15, 19, 23, …
Genel terimaₙ = -1 + 4n

Aritmetik dizi nedir, ne işe yarar?

Ardışık terimleri arasındaki fark hep aynı olan sayı dizilerine aritmetik dizi denir. Bu sabit farka ortak fark (r) adı verilir. 3, 7, 11, 15, … dizisinde her terim bir öncekinden 4 fazladır, yani r = 4'tür.

Aritmetik diziler lise matematiğinin temel konularından biridir ve TYT-AYT sorularında sık çıkar. Ama yalnızca sınav konusu değildir; düzenli artan ya da azalan her durum bir aritmetik dizidir:

Aritmetik dizi nasıl hesaplanır?

Bir aritmetik diziyi tanımlamak için iki bilgi yeter: ilk terim (a₁) ve ortak fark (r). Gerisi şu formüllerle bulunur:

n. terim: aₙ = a₁ + (n − 1) × r İlk n terimin toplamı: Sₙ = n × (a₁ + aₙ) ÷ 2

Burada n terimin sırasıdır. Toplam formülü, dizinin baştan ve sondan eşit uzaklıktaki terimlerinin toplamının hep aynı olmasına dayanır. Toplamı, ilk terim ve fark cinsinden de yazabilirsiniz: Sₙ = n × [2a₁ + (n − 1) × r] ÷ 2.

Örnek hesaplama

İlk terimi 3, ortak farkı 4 olan dizinin 10. terimi ve ilk 10 teriminin toplamı:

Gauss'un ünlü toplamı

Matematikçi Carl Friedrich Gauss'un çocukken 1'den 100'e kadar sayıları saniyeler içinde topladığı anlatılır. Yöntem basittir: 1 + 100, 2 + 99, 3 + 98 … her çift 101 eder ve 50 çift vardır. Sonuç 50 × 101 = 5.050'dir. Bu, Sₙ formülünün ta kendisidir.

Sık kullanılan toplamlar

ToplamFormülÖrnek
1 + 2 + … + nn(n + 1) ÷ 2n = 100 için 5.050
2 + 4 + … + 2n (çift sayılar)n(n + 1)n = 50 için 2.550
1 + 3 + … + (2n − 1) (tek sayılar)n²n = 50 için 2.500

Sık yapılan hatalar

Terimleri sabit bir sayıyla çarpılarak büyüyen diziler için geometrik dizi hesaplama, faizin faiz kazandığı birikimler için bileşik faiz hesaplama aracını kullanabilirsiniz. İkinci dereceden ifadelerle karşılaşırsanız ikinci dereceden denklem çözme aracı işinize yarar.

Sık sorulan sorular

Aritmetik dizide ortak fark nasıl bulunur?

Herhangi bir terimden bir önceki terim çıkarılır: r = aₙ₊₁ − aₙ. Yalnızca birbirinden uzak iki terim biliniyorsa r = (aₘ − aₖ) ÷ (m − k) kullanılır. Örneğin 3. terim 11, 8. terim 31 ise r = 20 ÷ 5 = 4.

Aritmetik dizi toplam formülü nedir?

İlk n terimin toplamı Sₙ = n × (a₁ + aₙ) ÷ 2 formülüyle bulunur. Yani ilk ve son terimin ortalaması terim sayısıyla çarpılır.

1'den 100'e kadar sayıların toplamı kaçtır?

100 × 101 ÷ 2 = 5.050'dir. 1'den n'e kadar sayıların toplamı n × (n + 1) ÷ 2 formülüyle bulunur.

Ardışık çift sayıların toplamı nasıl bulunur?

Ortak farkı 2 olan bir aritmetik dizidir. 2 + 4 + … + 100 toplamında 50 terim vardır ve toplam 50 × (2 + 100) ÷ 2 = 2.550 olur.

Bir sayının aritmetik dizinin terimi olup olmadığı nasıl anlaşılır?

aₙ = a₁ + (n − 1) × r denkleminde n çekilir. n pozitif bir tam sayı çıkıyorsa sayı dizinin terimidir. Örneğin 3, 7, 11 dizisinde 99 için n = 25 çıkar, yani 99 dizinin 25. terimidir.

Aritmetik ortalama ile aritmetik dizi arasında ne ilişki var?

Aritmetik dizide her terim, kendisine eşit uzaklıktaki iki terimin aritmetik ortalamasıdır. Örneğin 7, kendisinden önceki 3 ile sonraki 11'in ortalamasıdır.

Son güncelleme: · Tüm matematik hesaplamaları →