Kıdem tazminatı nedir, ne işe yarar?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış bir işçinin, kanunda sayılan nedenlerle iş sözleşmesi sona erdiğinde aldığı toplu ödemedir. Amacı, işçinin yıllar boyunca işyerine verdiği emeğin karşılığını ve işsiz kalacağı dönem için bir güvence sağlamaktır. Hesaplama aracı, alacağınız tutarı önceden görmenizi, işverenin yaptığı hesabı kontrol etmenizi ve ayrılık görüşmesine hazırlıklı girmenizi sağlar.
- İşten çıkarıldığınızda işverenin ödeyeceği tutarı kontrol etmek
- Emeklilik, askerlik veya evlilik nedeniyle ayrılmadan önce alacağınızı planlamak
- İşverenler ve muhasebeciler için kıdem karşılığı (yükümlülük) tahmini
- Arabuluculuk veya dava öncesi talep edilecek tutarı belirlemek
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte kalan 14. maddesine göre her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında tazminat ödenir. Bir yıldan artan ay ve günler için orantılı ödeme yapılır.
Kıdem tazminatı = Aylık brüt ücret × (Yıl + Ay ÷ 12 + Gün ÷ 365)Giydirilmiş brüt ücret
Hesapta yalnızca çıplak maaş değil, düzenli ödenen yemek, yol, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen yan haklar da brüt ücrete eklenir. Buna giydirilmiş brüt ücret denir. Yıllık ikramiyeler 12'ye bölünerek aylığa eklenir. Fazla mesai gibi düzenli olmayan ödemeler genellikle dahil edilmez.
2026 kıdem tazminatı tavanı
| Dönem | Yıllık tavan |
|---|---|
| 1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 TL |
| 1 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 | 73.729,87 TL |
Ücretiniz tavanın üzerindeyse her yıl için en fazla tavan tutarı ödenir. Hangi tavanın uygulanacağını iş sözleşmesinin sona erdiği tarih belirler. Tavan, memur maaş katsayısına bağlı olarak ocak ve temmuz aylarında güncellenir (kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tavan tablosu).
Örnek hesaplama
1 Ocak 2020'de işe girip 1 Temmuz 2026'da ayrılan, giydirilmiş brüt ücreti 50.000 TL olan işçi için süre 6 yıl 6 aydır. Ücret tavanın altında olduğu için tamamı esas alınır.
- Brüt tazminat: 50.000 × 6 + 50.000 ÷ 12 × 6 = 325.000 TL
- Damga vergisi: 325.000 × 0,00759 = 2.466,75 TL
- Net tazminat: 322.533,25 TL
Kesintiler
Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
- İşveren tarafından haklı bir neden (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) olmadan işten çıkarılanlar
- Ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık gibi haklı nedenlerle işi kendisi bırakanlar
- Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılanlar
- Emeklilik için yaş dışındaki şartları (prim günü ve sigortalılık süresi) tamamlayanlar
- Evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ayrılan kadın işçiler
- Vefat halinde işçinin yasal mirasçıları
Dikkat edilmesi gerekenler
- İstifa: Kendi isteğiyle haklı neden olmadan ayrılanlar genellikle kıdem tazminatı alamaz.
- Zamanaşımı: Kıdem tazminatı alacağı için zamanaşımı süresi 5 yıldır.
- Arabuluculuk: Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmak gerekir.
- Geç ödeme: Zamanında ödenmeyen tazminata bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.
İşveren bildirim süresine uymadan çıkardıysa ayrıca ihbar tazminatı doğar; kullanılmayan izinler için yıllık izin hesaplama, maaşınızın netini görmek için brüt net maaş hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Not: Sonuç bilgilendirme amaçlıdır. Hak kazanma koşulları ve ücrete eklenecek kalemler duruma göre değişebilir; uyuşmazlıkta bir iş hukuku avukatına danışın.