Takdir teşekkür hesaplama nedir, ne işe yarar?
Ortaokul ve liselerde her dönem sonunda öğrencinin başarısı, derslerin haftalık ders saatine göre ağırlıklandırılmış ortalamasıyla ölçülür. Bu ortalama belirli bir puanın üzerindeyse öğrenci teşekkür veya takdir belgesi almaya hak kazanır. Haftada 6 saat okutulan matematik, 2 saat okutulan bir dersten üç kat daha fazla etki eder; bu yüzden basit aritmetik ortalama yanıltıcı olur.
Bu araç şu durumlarda işinize yarar:
- Karne öncesi: Yazılı ve performans notları belli olduğunda belge alıp alamayacağınızı önceden görmek için.
- Hedef belirleme: Takdire kaç puan kaldığını öğrenip hangi derse yüklenmeniz gerektiğine karar vermek için.
- Veliler için: e-Okul'daki ders puanlarından çocuğunuzun dönem ortalamasını kontrol etmek için.
Dönem ortalaması nasıl hesaplanır?
Ağırlıklı ortalama = Σ (Ders puanı × Haftalık ders saati) ÷ Toplam haftalık ders saatiHer dersin dönem puanı, o dersin haftalık ders saatiyle çarpılır; çıkan değerler toplanır ve toplam ders saatine bölünür. Ders saatlerini haftalık ders çizelgenizden veya e-Okul'daki karne bilgilerinden öğrenebilirsiniz.
Örnek hesaplama
Üç dersi olan basit bir örnek düşünelim: Türk Dili ve Edebiyatı 80 puan (haftada 5 saat), Matematik 90 puan (6 saat), Fizik 75 puan (2 saat).
- Ağırlıklı toplam: 80 × 5 + 90 × 6 + 75 × 2 = 400 + 540 + 150 = 1.090
- Toplam ders saati: 5 + 6 + 2 = 13
- Ortalama: 1.090 ÷ 13 = 83,85 → Teşekkür belgesi. Takdire 1,15 puan kalmıştır.
Aynı notların basit ortalaması 81,67 olurdu; ağırlıklandırma, ders saati yüksek olan matematikteki başarıyı öne çıkarır.
Belge puan aralıkları
| Ağırlıklı ortalama | Belge |
|---|---|
| 85,00 ve üzeri | Takdir belgesi |
| 70,00 – 84,99 | Teşekkür belgesi |
| 70,00'ın altı | Belge verilmez |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Ortalamanın yetmesi tek başına yeterli değildir. Belge için genellikle tüm derslerden başarılı olmak, o dönem disiplin cezası almamış olmak ve devamsızlık sınırını aşmamış olmak gerekir. 2025'te yapılan yönetmelik değişikliğiyle devamsızlık sınırını aşan öğrencilerin belge alamayacağı açıkça düzenlenmiştir.
- Ders saatleri okul türüne (Anadolu lisesi, meslek lisesi, imam hatip) ve sınıfa göre değişir. Kendi ders çizelgenizdeki saatleri kullanın.
- Seçmeli dersler de ortalamaya dahildir; yalnızca puanla değerlendirilmeyen dersler hesaba katılmaz.
- Kesin sonuç okulunuzun e-Okul kaydıyla belirlenir; bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Dayanak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ve Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği.
Takdire ulaşmak için hangi derse yüklenmeli?
Ağırlıklı ortalamada bir dersteki 1 puanlık artış, ortalamayı "ders saati ÷ toplam ders saati" kadar yükseltir. Örnekteki öğrenci için matematikte 1 puan artış ortalamayı 6 ÷ 13 ≈ 0,46 puan, fizikte 1 puan artış ise yalnızca 2 ÷ 13 ≈ 0,15 puan yükseltir. Takdire 1,15 puan kalan bu öğrenci, matematik puanını 3 puan artırırsa (≈ 1,38 puan) takdir sınırını geçer; aynı sonucu fizikten almak için 8 puanlık artış gerekir. Bu yüzden ders saati yüksek derslerdeki küçük gelişmeler belge için en etkili yoldur. Yine de saat sayısı düşük derslerde zayıf not almamaya dikkat edin, çünkü tek bir başarısız ders belgeyi engeller.
Yılın tamamı için lise yıl sonu ortalaması hesaplama, dört yılın sonucu için diploma notu hesaplama aracını kullanabilirsiniz.