Lise yıl sonu ortalaması nedir, ne işe yarar?
Lisede her dersin bir ders yılsonu puanı vardır: birinci ve ikinci dönem puanlarının ortalaması. Bütün derslerin yılsonu puanları haftalık ders saatleriyle ağırlıklandırılarak tek bir yıl sonu başarı puanı elde edilir. Bu puan karnede yer alır, dört yılın yıl sonu başarı puanları da diploma puanını oluşturur.
Yıl sonu ortalamasını hesaplamak şu durumlarda faydalıdır:
- İkinci dönem planlaması: Birinci dönem puanı düşük kalan bir derste yılı kurtarmak için ikinci dönem kaç almanız gerektiğini görmek.
- Sınıf geçme kontrolü: Hangi derslerin yılsonu puanının 50'nin altında kaldığını, yani başarısız sayıldığını önceden bilmek.
- Diploma hedefi: Bu yılın ortalamasının diploma puanınıza etkisini öngörmek; diploma puanı üniversite sınavında OBP olarak kullanılır.
Yıl sonu başarı puanı nasıl hesaplanır?
Ders yılsonu puanı = (1. dönem puanı + 2. dönem puanı) ÷ 2 Yıl sonu başarı puanı = Σ (Ders yılsonu puanı × Haftalık ders saati) ÷ Toplam ders saatiÖnce her dersin iki dönemi ayrı ayrı ortalanır. Ardından bu yılsonu puanları ders saatleriyle çarpılıp toplanır ve toplam ders saatine bölünür. Bir dersin yılsonu puanı 50'nin altındaysa o ders başarısız sayılır.
Örnek hesaplama
Matematik (haftada 6 saat) 1. dönem 60, 2. dönem 80; Edebiyat (5 saat) 85 ve 75; Kimya (2 saat) 45 ve 50 olan bir öğrenci:
- Matematik yılsonu: (60 + 80) ÷ 2 = 70
- Edebiyat yılsonu: (85 + 75) ÷ 2 = 80
- Kimya yılsonu: (45 + 50) ÷ 2 = 47,5 → başarısız
- Yıl sonu başarı puanı: (70 × 6 + 80 × 5 + 47,5 × 2) ÷ 13 = 915 ÷ 13 = 70,38
Kimya dersinde yılsonu puanı 50'nin altında kaldığı için öğrencinin bu derste başarısız sayıldığına dikkat edin; genel ortalama yüksek olsa da ders bazındaki durum ayrıca değerlendirilir.
İkinci dönemde kaç almalıyım?
Bir dersten geçmek için yılsonu puanının en az 50 olması gerekir. Bu yüzden ikinci dönemde almanız gereken en düşük puan 100 − 1. dönem puanı olarak bulunur:
| 1. dönem puanı | Geçmek için gereken 2. dönem puanı |
|---|---|
| 30 | 70 |
| 40 | 60 |
| 45 | 55 |
| 50 ve üzeri | 100 − 1. dönem (ör. 60 → 40) |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Sınıf geçme kuralları (başarısız ders sayısı, sorumlu geçme, ortalamayla geçme) yönetmelik değişiklikleriyle güncellenebilir. Kendi durumunuz için okulunuzun rehberlik servisine danışın.
- Dönem puanının kendisi yazılı ve performans notlarının ortalamasından oluşur. Tek bir dönemin ortalaması için takdir teşekkür hesaplama aracını kullanın.
- Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; resmi sonuç e-Okul kaydına göre belirlenir. Dayanak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
Yıl sonu başarı puanı neden önemlidir?
Yıl sonu başarı puanı yalnızca karnedeki bir sayı değildir. Dört yılın yıl sonu başarı puanları diploma puanını, diploma puanı da üniversite sınavında kullanılan ortaöğretim başarı puanını belirler. Bu nedenle 9. sınıfta alınan düşük bir yıl sonu puanı, son sınıfta ne kadar çalışılırsa çalışılsın diploma ortalamasını aşağı çeker. Her yılın etkisi eşit olduğundan, düşük geçen bir yılı telafi etmek için sonraki yıllarda daha yüksek puanlar gerekir. Ayrıca bazı okullarda yıl sonu başarı puanına göre ödül ve onur listesi düzenlenir; yatılılık ve burs başvurularında da bu puan istenebilir.
Dört yılın sonucunu görmek için diploma notu hesaplama aracına geçebilirsiniz.