Harf notu nedir, ne işe yarar?
Üniversitelerde ders başarısı genellikle 100 üzerinden bir puanla değil, harf notuyla transkripte işlenir. AA'dan FF'ye uzanan her harfin 4'lük sistemde bir katsayısı vardır ve not ortalamanız bu katsayılarla hesaplanır. Yani 100 üzerinden aldığınız 82 puan, transkriptte "BB" ve ortalamada "3,00" olarak yer alır.
Harf notu karşılığını bilmek şu durumlarda işe yarar:
- Not açıklandığında: Hocanın ilan ettiği 100'lük notun transkripte nasıl yansıyacağını öğrenmek.
- Sınır notlarda: Bir üst harfe kaç puan kaldığını görüp bütünleme veya itiraz kararı vermek.
- Ortalama planlarken: Hangi derste hangi harfi almanız gerektiğini belirleyip GANO'nuzu tahmin etmek.
- Yurt dışı başvurularında: Türk harf sisteminin karşılıklarını açıklamak.
Harf notu nasıl belirlenir?
İki temel yöntem vardır:
- Mutlak değerlendirme: Her harf için sabit bir not aralığı vardır. 90 ve üzeri AA, 85–89 BA gibi. Bu araç yaygın kullanılan mutlak aralıkları esas alır.
- Bağıl değerlendirme (çan eğrisi): Harf notu, sınıfın ortalaması ve standart sapmasına göre belirlenir. Aynı 75 puan, sınıf ortalaması düşükse BB, yüksekse CC olabilir.
Örnek hesaplama
Bir dersten 82 alan öğrenci için: 82, 80–84,99 aralığındadır, harf notu BB, katsayısı 3,00'dır. Bir üst harf olan BA için alt sınır 85 olduğundan 3 puan daha gerekir. Aynı öğrenci 4 AKTS'lik bu dersten BB aldığında ortalamaya 3 × 4 = 12 ağırlıklı puan katkı yapar.
Yaygın harf notu tablosu
| Not aralığı | Harf | Katsayı | Durum |
|---|---|---|---|
| 90 – 100 | AA | 4,00 | Başarılı |
| 85 – 89 | BA | 3,50 | Başarılı |
| 80 – 84 | BB | 3,00 | Başarılı |
| 75 – 79 | CB | 2,50 | Başarılı |
| 70 – 74 | CC | 2,00 | Başarılı |
| 65 – 69 | DC | 1,50 | Koşullu başarılı |
| 60 – 64 | DD | 1,00 | Koşullu başarılı |
| 50 – 59 | FD | 0,50 | Başarısız |
| 0 – 49 | FF | 0,00 | Başarısız |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Harf aralıkları ulusal düzeyde tek bir kurala bağlı değildir; her üniversite kendi önlisans ve lisans eğitim-öğretim yönetmeliğinde belirler. Bazı üniversitelerde DC ve DD'nin "koşullu geçer" sayılması GANO'nun belirli bir değerin üzerinde olmasına bağlıdır.
- Bağıl sistem uygulayan derslerde bu tablo yalnızca fikir verir; kesin harf notu öğrenci bilgi sisteminde ilan edilir.
- Bazı üniversiteler A, A−, B+ gibi farklı bir sistem veya farklı katsayılar kullanır.
Sınırdaki notlarda ne yapılabilir?
Notunuz bir üst harfin hemen altındaysa (örneğin 84) önce sınav kâğıdınızı görme ve maddi hata itirazı hakkınızı kontrol edin; üniversiteler bu başvuruyu genellikle notların ilanından sonraki birkaç iş günü içinde kabul eder. DC veya DD gibi koşullu başarılı bir not aldıysanız ortalamanızın koşulu sağlayıp sağlamadığına bakın; sağlamıyorsa bütünleme sınavına girerek notunuzu yükseltmeyi düşünebilirsiniz. Bütünleme notunun final notunun yerine geçtiğini, yani daha düşük alırsanız ortalamanızın düşebileceğini unutmayın. Bağıl değerlendirmede ise sınıf ortalamasının üstünde kalmak harf notunu doğrudan belirlediği için tek bir sınav bile sonucu değiştirebilir.
Ders ortalamanızı bulmak için vize final ortalama hesaplama, harf notlarınızla genel ortalamanızı bulmak için GANO hesaplama aracını kullanabilirsiniz.