Hız birimi çevirme nedir, ne işe yarar?
Hız farklı ülkelerde ve alanlarda farklı birimlerle ifade edilir. Türkiye ve Avrupa'da karayolunda kilometre/saat, ABD ve İngiltere'de mil/saat (mph), denizcilik ve havacılıkta knot, fizik ve mühendislikte ise metre/saniye kullanılır. Hız birimi çevirme, bir değeri tek seferde diğer tüm birimlere dönüştürür.
- Yurt dışından alınan bir aracın veya yabancı otomobil incelemelerindeki mph değerlerini anlamak
- Tekne, yat ve uçak hızlarını (knot) km/sa'ye çevirmek
- Fizik sorularında km/sa ile m/s arasında dönüşüm yapmak
- Rüzgâr hızı tahminlerini farklı birimlerde karşılaştırmak
Hız birimleri nasıl çevrilir?
Dönüşümler tanımlı sabitlere dayanır: 1 mil = 1,609344 km, 1 deniz mili = 1,852 km, 1 saat = 3.600 saniyedir.
m/s = km/sa ÷ 3,6 mph = km/sa ÷ 1,609344 knot = km/sa ÷ 1,852Örnek hesaplama
100 km/sa hızın karşılıkları:
- 100 ÷ 1,609344 ≈ 62,14 mph
- 100 ÷ 1,852 ≈ 54 knot
- 100 ÷ 3,6 ≈ 27,78 m/s
Sık kullanılan hızların karşılıkları
| km/sa | mph | knot | m/s |
|---|---|---|---|
| 50 | 31,07 | 27 | 13,89 |
| 90 | 55,92 | 48,6 | 25 |
| 120 | 74,56 | 64,79 | 33,33 |
| 160,93 | 100 | 86,9 | 44,7 |
| 1.235 | 767,4 | 666,8 | 343 (ses hızı) |
Hangi alanda hangi hız birimi kullanılır?
Karayolu: Türkiye dahil dünyanın büyük bölümünde hız limitleri ve araç göstergeleri km/sa ile ifade edilir. ABD, İngiltere ve bazı ülkelerde ise trafik levhaları mph gösterir. İngiltere'deki 70 mph otoyol sınırı yaklaşık 112,65 km/sa'e karşılık gelir; bu nedenle oradan getirilen araçların göstergesinde iki birim birlikte yer alır.
Denizcilik ve havacılık: Gemi, yat ve uçak hızları knot ile verilir. Bir yolcu uçağı seyir halinde yaklaşık 450–500 knot (830–925 km/sa) hızla uçar. Rüzgâr hızı da denizcilik ve havacılık raporlarında knot ile bildirilir. Bilim ve spor: Fizik problemlerinde, rüzgâr ölçümlerinde ve atletizm analizlerinde m/s kullanılır. 100 metreyi 10 saniyede koşan bir atletin ortalama hızı 10 m/s, yani 36 km/sa'tir.
Birim çevirme yaparken sonuçları gereğinden fazla ondalıkla kullanmaya gerek yoktur. Günlük kullanımda mph değerini 1,6 ile çarpmak km/sa için iyi bir tahmin verir; knot için ise yaklaşık 1,85 çarpanı kullanılabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Kara mili ile deniz mili farklıdır. mph kara milini (1.609 m), knot deniz milini (1.852 m) kullanır.
- Ses hızı (yaklaşık 343 m/s) havanın sıcaklığına göre değişir; tablodaki değer 20 °C içindir.
- Rüzgâr hızı bazen Beaufort ölçeğiyle verilir; bu bir hız birimi değil, sınıflandırmadır.
- Bazı kaynaklarda km/sa yerine kph veya km/h kısaltması kullanılır; hepsi aynı birimdir. mph ise yalnızca kara mili/saat anlamına gelir.
- Fizik ve mühendislik hesaplarında sonuçları karşılaştırmadan önce tüm hızları aynı birime çevirin; km/sa ile m/s karıştırıldığında sonuç 3,6 kat hatalı çıkar.
- Hız göstergeleri yasal olarak gerçek hızdan düşük gösteremez; bu yüzden çoğu araç gerçek hızdan birkaç km/sa fazla gösterir. GPS ile ölçülen hız genellikle daha doğrudur.
Belirli bir hızla bir yolun ne kadar süreceğini bulmak için hız mesafe zaman hesaplama, mesafe dönüşümü için mil km çevirme aracını kullanabilirsiniz.