Gecikme zammı nedir, ne işe yarar?
Gecikme zammı, vergi, SGK primi, trafik cezası gibi kamu alacakları vadesinde ödenmediğinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesine göre borca eklenen tutardır. Oran Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; 13 Kasım 2025'ten itibaren her ay için ayrı ayrı %3,7 olarak uygulanmaktadır.
Gecikme zammı hesaplama aracı şu durumlarda kullanılır:
- Vadesinde ödenemeyen gelir vergisi, KDV veya emlak vergisi taksitinin güncel tutarını bulmak
- Geciken SGK primi veya Bağ-Kur borcunun toplamını hesaplamak
- Borcu bugün mü, ay sonunda mı ödemenin daha az maliyetli olacağını karşılaştırmak
- Muhasebe kayıtlarında kamu borcuna eklenecek gecikme tutarını kontrol etmek
Gecikme zammı nasıl hesaplanır?
Gecikme zammı = Borç aslı × %3,7 × (Tam ay sayısı + Kalan gün ÷ 30)Gecikme zammı vade tarihinden itibaren işler. Tam aylar için %3,7 uygulanır; ay kesirleri için oran gün hesabıyla (aylık oranın 30'da biri) uygulanır. Gecikme zammı yalnızca borç aslına hesaplanır, gecikme zammına tekrar zam uygulanmaz.
Örnek hesaplama
Son ödeme tarihi 15 Ocak 2026 olan 10.000 TL'lik vergi borcu 25 Nisan 2026'da ödeniyor:
- Gecikme süresi: 3 ay 10 gün
- Tam aylar: 10.000 × 0,037 × 3 = 1.110,00 TL
- Kalan 10 gün: 10.000 × 0,037 × 10 ÷ 30 = 123,33 TL
- Toplam gecikme zammı: 1.233,33 TL, ödenecek toplam 11.233,33 TL
Borcu ertelemek mi, hemen ödemek mi?
Aylık %3,7'lik gecikme zammı yıllık bazda yaklaşık %44,4'e karşılık gelir. Bu oran pek çok mevduat ve yatırım getirisinden yüksek olduğu için kamu borcunu geciktirmek çoğu zaman pahalıya mal olur. Ayrıca vadesi geçen borçlar için tahsil dairesi ödeme emri gönderebilir, banka hesaplarına haciz uygulayabilir ve borç devam ettikçe vergi borcu yoktur yazısı alınamaz. Borcu tek seferde ödeyemiyorsanız, vergi dairesine başvurarak tecil ve taksitlendirme talep etmek genellikle gecikme zammı ödemekten daha avantajlıdır; tecil faizi oranını başvuru öncesinde vergi dairenizden öğrenin.
Gecikme süresine göre zam oranı
| Gecikme | Toplam zam oranı | 10.000 TL borçta zam |
|---|---|---|
| 1 ay | %3,7 | 370,00 TL |
| 3 ay | %11,1 | 1.110,00 TL |
| 6 ay | %22,2 | 2.220,00 TL |
| 12 ay | %44,4 | 4.440,00 TL |
| 24 ay | %88,8 | 8.880,00 TL |
Dikkat edilmesi gerekenler
- Gecikme zammı ile gecikme faizi farklıdır. Vergi incelemesi sonucu tarh edilen vergilerde Vergi Usul Kanunu'na göre gecikme faizi uygulanır; oran aynı olsa da hesaplama başlangıcı farklı olabilir.
- Eski tarihli borçlar: 13 Kasım 2025'ten önceki dönemler için farklı oranlar geçerliydi. Vadesi bu tarihten önce olan borçlarda kesin tutarı vergi dairesinden öğrenin.
- Yapılandırma ve tecil: Borç yapılandırma veya tecil kapsamındaysa gecikme zammı yerine farklı faiz oranları uygulanabilir.
- Kesin borç tutarınızı Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet üzerinden görebilirsiniz.
Emlak vergisi tutarınız için emlak vergisi hesaplama, gelir vergisi için gelir vergisi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Gecikme süresini gün olarak görmek isterseniz iki tarih arası gün hesaplama sayfasına bakın.
Kaynak: 6183 sayılı Kanun md. 51; Cumhurbaşkanı Kararı (Karar Sayısı: 10556), Resmî Gazete 13.11.2025, sayı 33076. Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; kesin borç tutarı tahsil dairesinin kayıtlarına göre belirlenir.