Vücut yağ oranı nedir, ne işe yarar?
Vücut yağ oranı, toplam vücut ağırlığınızın yüzde kaçının yağ dokusundan oluştuğunu gösterir. Tartı yalnızca toplam kiloyu gösterir; aynı kilodaki iki kişiden biri kaslı, diğeri yağlı olabilir. Yağ oranı ise vücut kompozisyonunu daha iyi yansıtır. Bu araç yalnızca bir mezurayla uygulanabilen US Navy (ABD Donanması) yöntemini kullanır; kilonuzu girerseniz yağ kütlesini ve yağsız kütlenizi de hesaplar.
- Diyet ve spor sürecinde kilo yerine yağ kaybını takip etmek
- Kas yaparken tartıda artış olsa bile yağ oranının düşüp düşmediğini görmek
- Vücut kitle indeksinin yanıltıcı olabileceği kaslı kişilerde daha doğru bir gösterge elde etmek
- Sağlık açısından riskli yağ düzeyinde olup olmadığınızı değerlendirmek
Vücut yağ oranı nasıl hesaplanır?
US Navy yöntemi vücut çevre ölçüleri ile boy arasındaki ilişkiden yağ oranını tahmin eder.
Erkek: 495 ÷ (1,0324 − 0,19077 × log(bel − boyun) + 0,15456 × log(boy)) − 450 Kadın: 495 ÷ (1,29579 − 0,35004 × log(bel + kalça − boyun) + 0,221 × log(boy)) − 450Tüm ölçüler santimetre, log ise 10 tabanlı logaritmadır.
Ölçüler nasıl alınır?
- Boyun: Gırtlağın hemen altından, mezura hafif aşağı eğimli.
- Bel: Erkeklerde göbek hizasından, kadınlarda belin en ince yerinden; nefes verdikten sonra, karnı içe çekmeden.
- Kalça: Kalçanın en geniş yerinden (kadınlar için).
- Ölçümleri sabah, aç karnına ve her seferinde aynı koşullarda alın.
Örnek hesaplama
- 180 cm boyunda, boyun çevresi 40 cm ve bel çevresi 85 cm olan 80 kg bir erkeğin vücut yağ oranı yaklaşık %14,5'tir ve "fit" sınıfına girer. Yağ kütlesi 11,6 kg, yağsız kütlesi 68,4 kg'dır.
- 165 cm boyunda, boyun 33 cm, bel 75 cm, kalça 100 cm olan 65 kg bir kadının yağ oranı yaklaşık %29,4'tür ("ortalama"); yağ kütlesi 19,1 kg'dır.
Vücut yağ oranı tablosu
| Sınıf | Kadın | Erkek |
|---|---|---|
| Temel yağ | %10–13 | %2–5 |
| Atletik | %14–20 | %6–13 |
| Fit | %21–24 | %14–17 |
| Ortalama | %25–31 | %18–24 |
| Yüksek | %32 ve üzeri | %25 ve üzeri |
Kaynak: American Council on Exercise (ACE) sınıflaması.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Bir tahmindir: US Navy yöntemi, DEXA taraması gibi klinik yöntemlerle birkaç puan farklı sonuç verebilir.
- Ölçüm hatası sonucu değiştirir: Bel ölçüsünde birkaç santimetrelik fark sonucu belirgin şekilde değiştirebilir; mezurayı sıkmadan ve aynı noktadan ölçün.
- Değişimi izleyin: Tek bir sonuçtan çok, aynı yöntemle ayda bir yapılan ölçümlerin gidişatı önemlidir.
Vücut kitle indeksi yalnızca boy ve kiloya bakar. Bel çevresine dayalı risk değerlendirmesi için bel-kalça oranı, kas korumak için günlük protein ihtiyacı aracını kullanabilirsiniz.
Not: Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı yerine geçmez. Kilo ve sağlık hedefleriniz için doktorunuza veya bir diyetisyene danışın.