Vücut kitle indeksi nedir, ne işe yarar?
Vücut kitle indeksi (VKİ), İngilizce kısaltmasıyla BMI (Body Mass Index), kilonuzun boyunuza göre sağlıklı aralıkta olup olmadığını gösteren basit bir ölçüdür. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve doktorlar, yetişkinlerde zayıflık, fazla kilo ve obeziteyi taramak için VKİ'yi yaygın olarak kullanır.
VKİ hesaplama şu durumlarda işinize yarar:
- Kilonuzu değerlendirmek: Mevcut kilonuzun zayıf, normal, fazla kilolu veya obez sınıfında olup olmadığını görmek.
- Hedef belirlemek: Boyunuz için sağlıklı kabul edilen kilo aralığını öğrenip gerçekçi bir hedef koymak.
- İlerlemeyi takip etmek: Diyet veya spor sürecinde VKİ'nizin nasıl değiştiğini izlemek.
- Sağlık riskini fark etmek: Yüksek VKİ; tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalığı riskinin artmasıyla ilişkilidir.
Vücut kitle indeksi nasıl hesaplanır?
VKİ = Kilo (kg) ÷ Boy² (m)Örnek: 1,70 m boyunda ve 70 kg ağırlığındaki bir kişinin VKİ değeri 70 ÷ (1,70 × 1,70) ≈ 24,2'dir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınıflaması
| VKİ | Sınıf |
|---|---|
| 18,5'in altı | Zayıf |
| 18,5 – 24,9 | Normal kilolu |
| 25 – 29,9 | Fazla kilolu |
| 30 – 34,9 | Obez (1. derece) |
| 35 – 39,9 | Obez (2. derece) |
| 40 ve üzeri | Obez (3. derece) |
VKİ'nin sınırları
VKİ kas ile yağı ayırt etmez. Kaslı sporcular yüksek, kas kütlesi az olan yaşlılar düşük çıkabilir. Çocuklar, ergenler ve hamileler için bu tablo geçerli değildir. Bel çevresi gibi ölçümlerle birlikte değerlendirilmeli; sağlıkla ilgili kararlar için mutlaka bir hekime danışılmalıdır.
Boya göre sağlıklı kilo aralığı tablosu
| Boy | Sağlıklı kilo aralığı (VKİ 18,5–24,9) |
|---|---|
| 155 cm | 44,4 – 59,8 kg |
| 160 cm | 47,4 – 63,7 kg |
| 165 cm | 50,4 – 67,8 kg |
| 170 cm | 53,5 – 72 kg |
| 175 cm | 56,7 – 76,3 kg |
| 180 cm | 59,9 – 80,7 kg |
| 185 cm | 63,3 – 85,2 kg |
Not: Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve DSÖ'nün yetişkinler için belirlediği sınıflamaya dayanır. Teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime danışın. Formüllere göre ideal kilonuzu görmek için ideal kilo hesaplama, vücudunuzdaki yağ oranını tahmin etmek için vücut yağ oranı hesaplama, günlük enerji ihtiyacınız için günlük kalori ihtiyacı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Karın bölgesi yağlanmasını değerlendirmek için bel boy oranı hesaplama da iyi bir tamamlayıcıdır.