Bebek kan grubu hesaplama nedir, ne işe yarar?
Kan grubu anne ve babadan gelen genlerle belirlenir. Her ebeveyn bebeğe ABO kan grubu için bir, Rh faktörü için bir gen aktarır. Bebek kan grubu hesaplama aracı, anne ve babanın kan grubundan yola çıkarak bebeğin hangi kan gruplarına sahip olabileceğini, hangilerine kesinlikle sahip olamayacağını ve her grubun olasılık aralığını gösterir.
- Hamilelikte bebeğin olası kan grubunu merak eden anne ve baba adayları
- Anne Rh negatif, baba Rh pozitifse Rh uyuşmazlığı ihtimalini önceden bilmek
- Biyoloji derslerinde kalıtım konusunu örneklerle anlamak
- Çocuğun kan grubunun ebeveynlerle neden farklı olabildiğini görmek
Bebeğin kan grubu nasıl hesaplanır?
ABO sisteminde üç gen (alel) vardır: A, B ve O. A ve B baskındır, O çekiniktir. Bu yüzden A kan grubundaki bir kişinin gen yapısı AA ya da AO, B grubundaki birinin BB ya da BO olabilir. AB grubu her zaman AB, 0 grubu her zaman OO'dur. Rh faktöründe de pozitif (D) baskın, negatif (d) çekiniktir: Rh+ bir kişi DD ya da Dd, Rh− bir kişi ise dd yapısındadır.
Bebeğin kan grubu = Anneden gelen 1 gen + Babadan gelen 1 gen (her gen %50 olasılıkla aktarılır)Kan grubu testi kişinin gen yapısını değil yalnızca kan grubunu gösterir. Örneğin A grubu bir annenin AA mı AO mu olduğu bilinmez. Bu nedenle araç tek bir yüzde vermek yerine her olası gen yapısını tek tek dener ve en düşük ile en yüksek olasılığı gösterir. "En fazla %25" ifadesi, o kan grubunun yalnızca ebeveynler belirli bir gen yapısını taşıyorsa mümkün olduğu anlamına gelir.
Örnek hesaplama
Anne A Rh+, baba 0 Rh− olsun:
- Baba her zaman O ve d geni aktarır.
- Anne AA ve DD ise bebek kesin A Rh+ olur. Anne AO ve Dd ise A Rh+, A Rh−, 0 Rh+ ve 0 Rh− olasılıkları %25'er olur.
- Sonuç: A Rh+ olasılığı %25 – %100; A Rh−, 0 Rh+ ve 0 Rh− olasılıkları en fazla %25. Bebek B ya da AB olamaz.
Anne ve baba kan grubuna göre bebeğin olası ABO grubu
| Anne × Baba | Bebek olabilir | Bebek olamaz |
|---|---|---|
| 0 × 0 | 0 | A, B, AB |
| A × 0 | A, 0 | B, AB |
| A × A | A, 0 | B, AB |
| B × 0 | B, 0 | A, AB |
| B × B | B, 0 | A, AB |
| A × B | A, B, AB, 0 | — |
| AB × 0 | A, B | AB, 0 |
| AB × A | A, B, AB | 0 |
| AB × B | A, B, AB | 0 |
| AB × AB | A, B, AB | 0 |
Rh uyuşmazlığı nedir?
Anne Rh negatif, baba Rh pozitifse bebek Rh pozitif olabilir. Bu durumda annenin bağışıklık sistemi bebeğin kanına karşı antikor üretebilir ve bu genellikle sonraki gebelikleri etkiler. Günümüzde bu risk, doktorun uygun gördüğü zamanlarda yapılan anti-D iğnesi ile büyük ölçüde önlenebilmektedir. Anne Rh negatifse bunu ilk muayenede doktorunuza mutlaka bildirin.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Hesap, yaygın kalıtım kurallarına dayanır. Bombay fenotipi, cis-AB gibi çok nadir durumlarda sonuç farklı çıkabilir.
- Bu araç babalık tespiti için kullanılamaz; kesin bilgi yalnızca tıbbi testlerle elde edilir.
- Bebeğin gerçek kan grubu doğumdan sonra yapılan kan testiyle öğrenilir.
Gebeliğinizin kaçıncı haftasında olduğunuzu öğrenmek için gebelik haftası hesaplama, hamilelikte sağlıklı kilo aralığı için hamilelikte kilo alımı aracını kullanabilirsiniz. Not: Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; gebelik takibiniz ve Rh uyuşmazlığı konusunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanınıza danışın.