Hamilelikte kilo alımı nedir, neden takip edilir?
Hamilelikte alınan kilo yalnızca bebeğin ağırlığından oluşmaz; plasenta, amniyon sıvısı, artan kan hacmi, büyüyen rahim ve meme dokusu ile emzirme için depolanan yağ da bu kiloya dahildir. Önerilen aralıkta kilo almak hem annenin hem bebeğin sağlığı için önemlidir. Az kilo alımı düşük doğum ağırlığı ve erken doğum riskini, fazla kilo alımı ise gebelik diyabeti, yüksek tansiyon ve sezaryen olasılığını artırabilir.
- Anne adayları: Kilolarının gebelik haftasına göre önerilen aralıkta olup olmadığını görmek için.
- Gebelik planlayanlar: Hamilelik öncesi kilonun önerilen kilo alımını nasıl etkilediğini öğrenmek için.
- İkiz gebelikler: Tekil gebelikten farklı olan toplam hedefi görmek için.
Hamilelikte kilo alımı nasıl hesaplanır?
Hesaplayıcı, ABD Tıp Enstitüsü'nün (Institute of Medicine, IOM) 2009 yılında yayımladığı ve dünyada en yaygın kullanılan önerileri esas alır. Önce gebelik öncesi vücut kitle indeksi (VKİ) bulunur:
VKİ = Gebelik öncesi kilo (kg) ÷ Boy² (m)Ardından VKİ grubuna göre önerilen toplam ve haftalık kilo alımı belirlenir. İlk trimesterde (ilk 13 hafta) toplam 0,5 – 2 kg alım öngörülür; 2. ve 3. trimesterde haftalık alım devreye girer.
| Gebelik öncesi VKİ | Toplam (tek bebek) | Toplam (ikiz) | 2.–3. trimester haftalık |
|---|---|---|---|
| 18,5'in altı (zayıf) | 12,5 – 18 kg | Belirlenmemiş | 0,44 – 0,58 kg |
| 18,5 – 24,9 (normal) | 11,5 – 16 kg | 17 – 25 kg | 0,35 – 0,50 kg |
| 25 – 29,9 (fazla kilolu) | 7 – 11,5 kg | 14 – 23 kg | 0,23 – 0,33 kg |
| 30 ve üzeri (obez) | 5 – 9 kg | 11 – 19 kg | 0,17 – 0,27 kg |
Örnek hesaplama
Gebelik öncesi 60 kg ve 165 cm olan, 20. haftadaki bir anne adayı için:
- VKİ = 60 ÷ (1,65 × 1,65) ≈ 22,0, yani normal grup
- Gebelik boyunca önerilen toplam alım: 11,5 – 16 kg
- İlk 13 hafta: 0,5 – 2 kg; sonraki 7 hafta: 7 × 0,35 – 0,50 = 2,45 – 3,5 kg
- 20. haftaya kadar önerilen alım: yaklaşık 3 – 5,5 kg
Şu anki kilonuzu da girerseniz, aldığınız kilonun bu aralığın altında, içinde veya üstünde olduğu gösterilir.
Kilolar nereye gidiyor?
Doğumda ortalama 12–13 kg'lık bir artışın yaklaşık 3,4 kg'ı bebek, 0,7 kg'ı plasenta, 0,8 kg'ı amniyon sıvısı, 1–1,5 kg'ı rahim, 1,5 kg'ı artan kan hacmi, yaklaşık 1 kg'ı meme dokusu ve geri kalanı vücut sıvısı ile yağ deposudur.
Dikkat edilmesi gerekenler
- "İki kişilik yemek" bir efsanedir. İlk trimesterde ek kalori gerekmez; 2. trimesterde günde yaklaşık 340, 3. trimesterde yaklaşık 450 kcal ek enerji yeterlidir.
- Haftalık kısa süreli dalgalanmalar normaldir; önemli olan genel eğilimdir.
- Ani ve hızlı kilo artışı, özellikle yüz ve ellerde ödemle birlikteyse vakit kaybetmeden doktora başvurun.
- Gebelikte kilo vermeye çalışmak önerilmez; diyet değişikliklerini doktorunuzla planlayın.
Gebelik haftanızı ve tahmini doğum tarihinizi öğrenmek için gebelik haftası hesaplama, gebelik öncesi VKİ'nizi ayrıntılı görmek için vücut kitle indeksi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Önemli: Bu hesaplama IOM önerilerine dayanır ve bilgilendirme amaçlıdır. Size özel kilo hedefi için gebelik takibinizi yapan kadın doğum uzmanına danışın.